این مقاله در فصلنامه پژوهش و سازندگی، شماره 48، صفحه 9-4، پاییز 1378 به چاپ رسیده است.

چكيده:

     كدوي تخم كاغذي (Cucurbita pepo subsp. Pepo convar. Pepo var. styriaca) از گياهان دارويي بسيار ارزشمند در صنايع داروسازي اكثر كشورهاي توسعه يافته مي باشد. از مواد موثره موجود در دانه هاي اين گياه داروهايي براي معالجه هيپرپلازي پروستات و سوزش مجاري ادرار، تهيه ميشود. نيتروژن از جمله عناصري ميباشد كه بر باروري، رشد و نمو، عملكرد دانه، مواد موثره بذرها و مقدار كلروفيل برگها موثر است. از اينرو، در اين تحقيق تاثير سطوح مختلف نيتروژن (0، 75، 150، 225، 300 كيلوگرم در هكتار) در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با سه تكرار، بر روي اين گياه مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه اين گياه علاوه بر اينكه در شرايط اقليمي ايران (منطقه كرج) قابل كشت مي باشد، نيتروژن نيز نقش عمده اي در عملكرد ميوه، دانه، مقدار روغن و سيتوسترول دانه و مقدار كلروفيل برگها دارد. نتايج بدست آمده نشان داد كه در تيمار 300 كيلوگرم نيتروژن در هكتار، ميزان كلروفيلها a، b و كلروفيل كل در بالاترين ميزان خود قرار داشتند. همچنين تيمار فوق موجب رشد بيشتر گياهان گرديد كه افزايش رشد، بصورت افزايش فاصله ميان گره ها مشاهد شد. در تيمارهاي با 0 و 75 كيلوگرم نيتروژن در هكتار، گره حاوي گل ماده تلقيح شده (داراي ميوه) نسبت به تيمار 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار زودتر تشكل گرديد. از نظر وزن ميوه نيز تيمار 75 كيلوگرم نيتروژن در هكتار، بالاترين ميزان را بدست داد. از نظر تعداد بذر، وزن خشك بذر، وزن هزاردانه و درصد روغن نيز تيمار فوق نسبت به سايرين، وضعيت بهتري داشت. ميزان بتاسيتوسترول نيز در تيمار 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار، بيشترين مقدار را در بين ساير تيمارها ( 0 و 75 كيلوگرم نيتروژن در هكتار ) نشان داد.